A планета җиһазлары(шулай ук эпициклик шестерня дип тә атала) - үзәк (кояш) шестерня тирәли әйләнүче бер яки берничә тышкы шестернядан (планета шестернялары) торган шестерня системасы, алар барысы да боҗра шестернясы (боҗра) эчендә урнашкан. Бу компакт һәм нәтиҗәле конструкция югары момент тыгызлыгы һәм тизлекне киметү/көчәйтүдә күпкырлы булуы аркасында автомобиль трансмиссияләрендә, сәнәгать җиһазларында һәм робототехникада киң кулланыла.
Планетар тешле тәгәрмәч системасының компонентлары
Кояш тәгәрмәче – Үзәк тәгәрмәч, гадәттә керү тәгәрмәче.
Планета тешле тәгәрмәчләре – Кояш тешле тәгәрмәче белән тоташкан һәм аның тирәли әйләнә торган берничә тешле тәгәрмәч (гадәттә 3-4).
Боҗралы тешле тәгәрмәч (Боҗралы тәгәрмәч) – Планеталы тешле тәгәрмәчләр белән тоташкан, эчкә караган тешле тышкы тешле тәгәрмәч.
Йөртүче – Планетаның шестерняларын тота һәм аларның әйләнүен билгели.
Ничек эшли
Планетар шестернялар кайсы компонентның хәрәкәткә китерелүенә, хәрәкәткә китерелүенә яки әйләнергә рөхсәт ителүенә карап төрле режимнарда эшли ала:
Фиксацияләнгән компонент керү-чыгу тешле нисбәтен куллану мисалы
Кояш тешле җайланмасы Йөзекле җайланма Югары редукцияле җил турбиналары
Ринглы тешле җайланма Кояшлы тешле җайланма Тизлекне арттыру Автомобиль автоматик трансмиссияләр
Кояш тешле җайланмасы Боҗра тешле җайланмасы Кире чыгу дифференциаль приводлар
Тизлекне киметү: Әгәр боҗралы шестерня хәрәкәтсез булса һәм кояш шестернясы хәрәкәткә китерелсә, йөртүче әкренрәк әйләнә (югары момент).
Тизлекне арттыру: Әгәр йөртүче ныгытылган булса һәм кояш тәгәрмәче хәрәкәткә китерелсә, боҗра тәгәрмәче тизрәк әйләнә.
Кире әйләнү: Әгәр ике компонент бергә бикләнгән булса, система турыдан-туры йөртүче ролен үти.
Планетар тешле тәгәрмәчләрнең өстенлекләре
✔ Югары куәт тыгызлыгы – Йөкләнешне берничә планета шестернясы буенча бүлә.
✔ Компакт һәм баланслы – Үзәк симметрия тибрәнүне киметә.
✔ Күп тизлек нисбәтләре – Төрле конфигурацияләр төрле чыгышлар мөмкинлеген бирә.
✔ Нәтиҗәле энергия тапшыру – Уртак йөкләнеш бүленеше аркасында минималь энергия югалту.
Гомуми кулланылышлар
Автомобиль трансмиссияләре (автоматик һәм гибрид транспорт чаралары)
Сәнәгать редукторлары (Югары моментлы җиһазлар)
Робототехника һәм аэрокосмик (Төгәл хәрәкәт белән идарә итү)
Җил турбиналары (генераторлар өчен тизлекне үзгәртү)
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 29 августы