Сплайннарваллар һәм шестернялар яки шкивлар кебек тоташучы детальләр арасында момент тапшыру өчен кулланыла торган мөһим механик компонентлар. Алар гади булып күренсә дә, дөрес сплайн тибын һәм стандартын сайлау җитештерүчәнлекне, туры килүчәнлекне һәм җитештерү нәтиҗәлелеген тәэмин итү өчен бик мөһим.
1. ISO стандартлары (Халыкара)
ISO 4156– 30°, 37,5° һәм 45° басым почмаклары белән туры һәм спираль инволют сплайннарын билгели.
ISO 4156-1Үлчәмнәр
ISO 4156-2: Тикшерү
ISO 4156-3: Толерантлыклар
ISO 14– Метрик модуль сплайннарын үз эченә ала (иске стандарт, күбесенчә ISO 4156 белән алыштырылган).
2. ANSI Стандартлары (АКШ)
ANSI B92.1– 30°, 37,5° һәм 45° басым почмагы инволют сплайннарын каплый (дюйм нигезендә).
ANSI B92.2M– Инволют сплайн стандартының метрик версиясе (ISO 4156 стандартына тиң).
3. DIN стандартлары (Германия)
DIN 5480– Модуль системасына нигезләнгән метрик инволют сплайннары өчен немец стандарты (Европада киң кулланыла).
DIN 5482– Нечкә модульле эвольвент сплайннары өчен иске стандарт.
4. JIS Стандартлары (Япония)
JIS B 1603– Инволюталы сплайннар өчен япон стандарты (ISO 4156 һәм ANSI B92.2M стандартларына тиң).
5. SAE Стандартлары (Автомобильләр)
SAE J498– Автомобиль кушымталары өчен инволют сплайннарын каплый (ANSI B92.1 белән туры китерелгән).
Инволют сплайннарының төп параметрлары:
1. Тешләр саны (Z)
● Шплайндагы тешләрнең гомуми саны.
● Момент тапшыруга һәм парлашучы детальләр белән туры килүчәнлеккә тәэсир итә
2. Адым диаметры (d)
● Теш калынлыгы киңлеккә тигез булган диаметр.
● Еш кына исәпләүләр өчен эталон диаметр буларак кулланыла.
● Яраклылыкны һәм момент сыйдырышлыгын билгеләү өчен бик мөһим.
3. Басым почмагы (α)
● Уртак кыйммәтләр:30°, 37.5°һәм 45°
● Теш профиленең формасын билгели.
● Бәйләнеш нисбәтенә, көченә һәм кире йогынтыга тәэсир итә.
4. Модуль (Метрика) яки Диаметраль Адым (дюйм):Тешләрнең зурлыгын билгели.
5. Зур диаметр (D)
● Шплайнның иң зур диаметры (тышкы тешләрнең очы яки эчке тешләрнең тамыры).
6. Кече диаметр (d₁)
● Шплайнның иң кечкенә диаметры (тышкы тешләрнең тамыры яки эчке тешләрнең очы).
7. Нигез диаметры (d_b)
● Шулай исәпләнгән:
● Эволют профилен булдыру өчен кулланыла.
8. Теш калынлыгы һәм ара киңлеге
●Теш калынлыгы(кыр түгәрәкендә) туры килергә тиешкиңлекпарлашу өлешендә.
● Кире йогынтыга һәм туры килү классына (аралашу, күчү яки комачаулау) тәэсир итә.
9. Форманы рәсмиләштерү (C_f)
● Коралның ачык булуын тәэмин итү һәм комачаулауны булдырмау өчен тамырда урын.
● Эчке сплайннарда аеруча мөһим.
10. Яраклылык классы / чыдамлылык
● Берләшүче өлешләр арасындагы араны яки интерференцияне билгели.
● ANSI B92.1 5, 6, 7 класслар кебек туры килү классларын үз эченә ала (каршылыкны арттыру).
● DIN һәм ISO билгеләнгән толерантлык зоналарын кулланалар (мәсәлән, H/h, Js һ.б.).
11. Йөз киңлеге (F)
● Сплайн тоташуының күчәр озынлыгы.
● Момент тапшыруга һәм тузуга каршы торучанлыкка тәэсир итә.
Яраклылык төрләре:
Янга туры килү– Моментны сплайн янбашлары аша тапшыра.
Зур диаметрлы туры килү– Төп диаметрдагы үзәкләр.
Кечкенә диаметрлы туры килү– Кече диаметрдагы үзәкләр.
Толерантлык класслары:Җитештерү төгәллеген билгели (мәсәлән, ANSI B92.1 стандартында 4 нче класс, 5 нче класс).
Кушымталар:
Автомобиль трансмиссияләре
Аэрокосмик компонентлар
Сәнәгать җиһазлары шахталары
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 23 июле